Προθέρμανση Lelit PL41em

[brexei]

Να που έρχεται η ώρα να προσφέρω κι εγώ κάτι σε αυτό το φόρουμ που μου έχει διδάξει τόσα πολλά!

Μέτρησα τη θερμοκρασία στο πορταφίλτερ με ένα θερμοζεύγος, στο σημείο που είναι το καλαθάκι του καφέ. Οπότε θεωρώ ότι είναι αρκετά κοντά με την πραγματική θερμοκρασία που θα "βλέπει" ο καφές. Δε γίνεται όμως κάτι καλύτερο, εκτός κι αν πάρεις scace.

Ξεκίνησα με τη μηχανή σβηστή και μετρούσα κάθε 1 λεπτό τη θερμοκρασία μέσα στο πορταφίλτερ. Έτσι προέκυψε το παρακάτω διάγραμμα:

Σύμφωνα με τις μετρήσεις, η μηχανή φτάνει στη μέγιστη θερμοκρασία σε περίπου 17-18 min και μετά μένει σταθερή. Οπότε θεωρώ ότι με 15-20 min προθέρμανση είσαι εντάξει. Μετά, αν κάνεις 1 σύντομο φλασάρισμα πάει αμεσως στους 95 C.

Επίσης, δοκίμασα να την προθερμάνω 10 λεπτά μόνο και μετά να κάνω 2-3 φλασαρίσματα (των 2-3 sec έκαστο). Τότε πήγε στους 90 C και μετά έπεσε αργά στους 85 C. Οπότε στην περίπτωση που βιάζεσαι να πιεις καφέ, προθερμαίνεις για 10 min και φλασάρεις 2-3 φορές και είσαι εντάξει!

Παραθέτω και ένα βίντεο που έφτιαξα για να δείτε πού βάζω ακριβώς το θερμοζεύγος:

https://youtu.be/BF7dKc0vETc

Αν κάποιος με μεγαλύτερες γνώσεις πάνω στον καφέ μπορεί να δοκιμάσει να φτιάξει εσπρεσσάκι με τους 2 παραπάνω τρόπους ας μας πει αν παρατηρεί διαφορά στη γεύση. Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον.

[zannisvel]

Πολύ ενδιαφερουσα η παρατηρηση που έκανες και θα φανεί πολύ χρήσιμη σε πολλούς ιδιοκτήτες.
Πολλά μπράβο και για το video.
Απο trial και error και εγώ γύρω στα 20 λεπτά είχα παρατηρήσει οτι θέλει και ακριβως πριν από την εκχύλιση κάνω και ενα μικρό φλασάρισμα 2 περίπου δευτερολέπτων.

Ενημερωτικά ρωταω αν θα μπορούσες να έχεις το θερμοζεύγος μέσα στο portafilter και την ωρα της εκχυλισης για να δουμε τη διαφορα της θερμοκρασίας αυτά τα 25-30 δευτερολεπτα?

Πολλά Μπράβο και πάλι

[Earendil]

Ευχαριστούμε πολύ για το video brexei

Πραγματικά πολύ ενδιαφέρον και χρήσιμο.
Καθώς συνδέεται με τη συζήτηση περί temperature surfing, ήθελα να ρωτήσω τα ακόλουθα:
1) Το φλασάρισμα το κάνεις ενώ το λαμπάκι είναι αναμμένο και για περίπου 5'' αν είδα καλά;
2) Αν ναι θεωρητικά αν κάνουμε εκχύλιση μετά το φλασάρισμα αυτό, θα έχουμε περίπου 93 βαθμούς; (ίσως λίγο πιο κάτω, καθώς θα εισέρχεται κρύο νερό )

Τι έχετε δει πως δουλεύει;

[brexei]

Ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια!

Ενημερωτικά ρωταω αν θα μπορούσες να έχεις το θερμοζεύγος μέσα στο portafilter και την ωρα της εκχυλισης για να δουμε τη διαφορα της θερμοκρασίας αυτά τα 25-30 δευτερολεπτα?

Ναι, θα μπορούσα να το κάνω και να δούμε σε τί θερμοκρασία εκχυλίζεται ο καφές. Μετά φυσικά θα πρέπει να τον πετάξω...

Το φλασάρισμα στο βίντεο το έκανα με το λαμπάκι αναμένο, χωρίς όμως να θυμάμαι πόση ώρα πριν είχε ανάψει. Ίσως 1-2 λεπτά...
Εαν κάνω και δεύτερο φλασάρισμα αφού ανάψει και πάλι το λαμπάκι τότε η θερμοκρασία πάει 98 C στη δική μου περίπτωση!!!

Μετά το φλασάρισμα συνήθως ανάβει το λαμπάκι γιατί η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους 93-94 C, οπότε ίσως δεν είναι καλό σημείο για να ξεκινήσει κανείς την εκχύλιση. Καλύτερα θα έλεγα να περιμένεις να ανάψει και πάλι και να κάνεις φλας για 2-3 sec και μετά εκχυλίζεις. Έτσι, το boiler δε θα έχει προλάβει να κρυώσει από το εισερχόμενο κρυο νερό και θα έχεις καλύτερη θερμοκρασιακή σταθερότητα. Υπόψιν ότι κατά το φλασάρισμα τρέχει αρκετό νερό γιατί δε συναντά αντίσταση από τον καφέ, ενώ κατά την εκχύλιση τρέχει σημαντικά λιγότερο νερό.

[Luckees]

Αδάμ καλημέρα, χωρίς να θέλω να υποτιμήσω την έρευνά σου (αντίθετα μπράβο που το ψάχνεις όσο και όπως μπορείς) και με αφορμή την τελευταία πρότασή σου θέλω να επισημάνω οτι πέραν της θερμοκρασίας εξίσου σημαντική παράμετρος είναι η πίεση. Άλλες συνθήκες έχουμε στην ελεύθερη ροή, άλλες με ένα puck που απορροφά μέρος του νερού, διογκώνεται και εν τέλει λειτουργεί σαν υδραυλική αντίσταση προκαλώντας σημαντικά μικρότερο ρυθμό ροής και διαφορετικές απώλειες θερμότητας.

[brexei]

Πολύ σωστά Αποστόλη! Μου διέφυγε η παράμετρος της πίεσης.

Οπότε δεν έχει και πολύ νόημα να μετρήσω τη θερμοκρασία φτιάχνοντας καφέ, γιατί αφενός το puk θα απορροφά μέρος της θερμότητας (πρέπει να υπολογίσουμε θερμοχωρητικότητες καφέ και νερού. Αν και του καφέ είναι σημαντικά μικρότερη...), αφετέρου έχουμε 9 bar πίεση από τη μεριά του καφέ, ενώ εκεί που θα μετράω εγώ έχουμε 1 bar.

Το ιδανικό θα ήταν να μπεί το θερμοζεύγος μέσα στο καλαθάκι, πάνω από τον καφέ! Κάτι που δε μπορεί να γίνει χωρίς να το καταστρέψω ή να κάνω ζημια, οπότε το αφήνω για τώρα.

Επίσης δε γνωρίζω τί γίνεται κατά την εκχύλιση με τις ροές του νερού. Δηλαδή αν η opv διώχνει ζεστό νερό από το μποϊλερ προς το δοχείο του νερού οπότε η ροή θα είναι παρόμοια με την ελεύθερη, ή αν η opv βρίσκεται πριν από το μποϊλερ, οπότε διώχνει το νερό πριν αυτό θερμανθεί. Σε αυτή την περίπτωση η ροή του κρύου νερού θα είναι μικρή (όση και η ροή του καφέ), οπότε το μποϊλερ δε θα κρυώνει γρήγορα.

[pankostas]

Μια ερώτηση αν ξέρει κάποιος γιατί έχω χαθεί....
Εφόσον το νερό στο μποιλερ είναι πχ. 95 βαθμούς, και αφήσω να τρέξει νερό σε ένα ποτηράκι , το νερό μέσα στο ποτήρι τι θερμοκρασία πρέπει να δείχνει? Και αυτο 95 ή πιο κάτω? Και αν ναι , πόσο πρέπει να δείχνει κανονικά?
Προσπαθώ να καταλάβω τι θερμοκρασία έχει η δικιά μου μηχανή μια Gaggia Color.
Ευχαριστώ.

[brexei]

Δεν πρόκειται ποτέ να βγάλεις άκρη μετρώντας θερμοκρασίες του νερού που πέφτει μέσα σε ένα ποτήρι.

Κι αυτό γιατί εξαρτάται από πολλους παράγοντες με κυριότερους τη θερμοκρασία του ποτηριού (διαφέρει αν είναι χειμώνας ή καλοκαίρι), το μέγεθός του, τη θερμοχωρητικότητα του υλικού κατασκευής του, αλλά και την ποσότητα του νερού που βγάζεις. Δηλαδή όσο πιο μικρή η ποσότητα του νερού, τόσο πιο γρήγορα θα κρυώνει αυτό ζεσταίνοντας το ποτήρι που θα είναι κρύο. Οπότε εσύ θα μετράς τη θερμοκρασία του νερού αφού έχει πέσει και έχει θερμάνει λίγο το ποτήρι. Όσο πιο μεγάλο το ποτήρι και όσο πιο κρύο τόσο χαμηλότερη η θερμοκρασία του νερού που θα μετράς...
Οπότε το σωστό είναι να μετράς τη θερμοκρασία του νερού την ώρα που πέφτει, ή να τη μετράς μέσα στο πορταφίλτερ, όπως έκανα εγώ στο βίντεο. Αλλά αν έχεις κλασσικό θερμόμετρο που αργεί να δείξει θερμοκρασία, τότε δεν πρόκειται να τη μετρήσεις ποτέ σωστά.

Σκέψου ότι αν πχ το νερό στο Boiler είναι στους 95 C ο καφές που πέφτει στο φλυτζανάκι είναι κάπου στους 70-75 C. Μετά από 1 λεπτό μπορείς να τον πιείς, οπότε έχει πέσει κάπου στους 60 C!

[pankostas]

Πολύ σωστός! Έχεις δίκιο. Ευχαριστώ για τη διευκρίνιση!