Ρύθμιση OPV στα 9 bar σε Gaggia

[afonic]

Λοιπόν πάμε και στις λεπτομέρειες!

Καταρχήν αφού συζητήσαμε αρκετά το θέμα του πως θα γίνει η μέτρηση, ακολούθησα την αρχική συμβουλή του Λοϊζου (μετά την ενθάρυνση και του Δημήτρη) και προσάρμοσα ένα μανόμετρο στο μαμά portafilter που έρχεται μαζί με την Classic.

Αυτά που χρειαζόμαστε είναι:
- μια συστολική μούφα 3/8 -> 1/4
- μια γωνία 1/4
- ένα απλό μανόμετρο 0-16
- λίγο τέφλον

Κόστος όλα μαζί 8.41 ευρώ, για τους Θεσσαλονικείς, αγοράστηκαν από Δ. Ακριτίδης, Μοναστηρίου 26.

Σημειώστε πως η... επέμβαση είναι μη καταστροφική για το pf, απλά αφαιρείτε το διπλό spout (ξεβιδώνει αν το ζορίσετε αρκετά) και βιδώνετε με την σειρά μούφα, γωνία, μανόμετρο βάζοντας λίγο τέφλον στις αυλακώσεις.

Ορίστε το τελικό... προϊόν:

Και η πίσω όψη:

Αφού τοποθετήσουμε το μανόμετρο στο grouphead και σφίξουμε αρκετά (δεν έχουμε βάλει το καλαθάκι άρα θα κλειδώσει πολύ πιο δεξιά από ότι κανονικά) κάνουμε μια πρώτη μέτρηση. Στη περίπτωση μου έδειξε ακριβώς 12 bar.

Πάμε τώρα για την ρύθμιση. Ανοίγουμε το καπάκι της Classic αφαιρώντας τις 2 βίδες τέρμα πίσω μέσα στο πλαστικό (οι πιο παλιές είχαν και 2 στο πλάι).

Η OPV είναι ακριβώς κάτω από το σωληνάκι που επιστρέφει στο tank:

Σιγά σιγά αφαιρούμε το σωληνάκι που έχει πάνω με το χέρι (μην το τραβήξετε με κανένα εργαλείο μπορεί να κοπεί) και μετά με ένα κλειδί ξεκλειδώνουμε το παξιμάδι που έχει από κάτω. Αρκεί να το ξεκλειδώσετε ελάχιστα και μετά βγαίνει με το χέρι.
Και μια κοντινή για το ποιο παξιμάδι πρέπει να βγει:

Στην τρύπα από κάτω θα έχει λίγο νερό. Στραγγίξτε το με μια πετσέτα και από κάτω θα δείτε πως μέσα στην τρύπα έχει μια εξάγωνη οπή (λέγεται συχνά hex ή allen). Φαίνεται παρακάτω:

Με το αντίστοιχο κλειδάκι (νομίζω είναι το 4) ξεβιδώστε την βίδα κατά περίπου 270 μοίρες. Ξανασυνδέστε τα πάντα και κάντε μια δεύτερη μέτρηση. (edit: Πρέπει να ξαναβάλετε και το διάφανο σωληνάκι, τρέχει νερό από εκεί και υπάρχει κίνδυνος!) Αυτό πρέπει να σας δώσει περίπου 10 bar στο μανόμετρο. Αν δεν σας δώσει πρέπει να το λύσετε και να δοκιμάσετε ξανά με πολύ πιο μικρή διακύμανση προς δεξιά η αρίστερα αντίστοιχα την τιμή που είδατε. Εγώ ήμουν τυχερός και με την πρώτη μέτρηση πήρα περίπου 10 (9.8 θα το έλεγα) οπότε το άφησα ως είχε.

Σαν αποτέλεσμα το συνιστώ 100% αφού με τις πρώτες δοκιμές, πέρα από την γεύση την οποία θα αναλύσω προσωπικά σε 10-15 κούπες, θα έχετε πολύ πιο "ήρεμη" εκχύλιση (γίνεται πολύ εμφανές στο γυμνό pf από τον τρόπο που ξεκινάει), ενώ θα δείτε και ένα puck στο οποίο έχετε φερθεί πολύ πιο... απαλά μέτα την εκχύλιση.

Disclaimer: Με δική σας ευθύνη ό,τι κάνετε και βέβαια όταν πειράζουμε την μηχανή ΔΕΝ την έχουμε στην μπρίζα.

[Christos]

Άψογος Ιωσήφ.

[Loizos]

Ωραίες και αναλυτικές οδηγίες. Είμαι σίγουρος ότι θα φανούν χρήσιμες και σε άλλους καφεδόπληκτους

[focus]

Πλήρης και αναλυτική παρουσίαση, μπράβο Ιωσήφ.

Θα σε παρακαλούσα θερμά να επαναλάβεις τη διαδικασία της μέτρησης με την μηχανή:

• Κρύα
• Στη συνήθη θερμοκρασία για παρασκευή εσπρέσσο
• Μετά από χρήση ατμού

και να μας ανεφέρεις τυχόν διαφορές στην ένδειξη τοθυ μανομέτρου. Νομίζω θα προκύψει κάτι ενδιαφέρον.

(Μήτσε, την κατανόησή σου... )

[afonic]

Eυχαριστώ παιδιά, ελπίζω να αξιοποιηθεί από κατόχους Classic. Επόμενω βήμα προσωπικά, ο γνωστός πόθος πολλών σας με 3 γράμματα.

Γιώργο όπως ζήτησες:
με κρύα μηχανή δείχνει περίπου 9.8
έτοιμη για brewing, 10 νταν
μετά από ατμό για 1 καπουτσίνο, 10 και κάτι ψιλά

Γενικά βλέπω μια διακύμανση 0.2-0.3 bar ανάλογα με την θερμοκρασία του νερού αλλά αν θες κάτι παραπάνω πρέπει να επαναλάβω τις μετρήσεις παραπάνω φορές (η βελόνα δεν είναι ακριβώς σταθερη). Αν και βασικά με αυτό το σύστημα πιο πολύ νόημα έχει η απλή ρυθμιση που έκανα εγώ (2 bar κάτω η OPV) παρά μετρήσεις τιμών για να τις παρουμε "τοις μετρητοίς".

Off topic:
ΥΓ. Mην με βρίσετε για την ώρα... πυρετός κυριολεκτικά και όχι για espresso.

[Y.V]

Η γνώμη μου, την οποία έχω ξανααναφέρει, είναι ότι σε μηχανες με μικρη θερμοκρασιακή σταθερότητα, τα περισσότερα bar βελτιώνουν κατά καποιον τρόπο την γεύση.
Σε μια εκχύλιση που ξεκινάει με κανονική θερμοκρασία και καταλήγει 6-8 βαθμούς χαμηλώτερα, πρέπει αυξανοντας την πίεση να αντισταθμίσουμε την μειωμένη ένταση της γεύσης που προκάλεσε η χαμηλώτερη θερμοκρασία.
Το puck σε μια τετοια μηχανή, εκχυλίζεται συνεχώς σε διαφορετικες θερμοκρασίες.
Για τον λόγο αυτό η συνολική γεύση δεν είναι «καθαρή» αλλα είναι μουντή.
Αλλα ακόμα και προς τα επάνω, λογω αυτής της μικρής θερμοκρασιακής σταθερότητας, αυξανοντας την θερμοκρασία( πχ σε μιά μηχανή με PID), η μεταβασή από το κανονικό στο πικρό δεν τόσο σαφής (θελει περισσότερους βαθμούς αυξησης για να το καταλάβουμε), όσο είναι με μία μηχανή με σταθερή θερμοκρασία εκχύλισης όπου ακόμα και ένας βαθμός αύξησης (που όμως διαρκεί καθ όλη την διάρκεια της εκχύλισης) δινει άμεση και σαφή διαφορά στην γεύση.

Αυξανοντας την πίεση, αυξανουμε την ένταση των επί μερους γεύσεων προσπαθώντας να δημιουργήσουμε κάπως πιο έντονη τελική γεύση.

Η δική μου άποψη είναι ότι τετοιες μηχανές δίνουν καλύτερο γευστικό αποτελεσμα όταν η εκχύλιση πραγματοποιείται με γύρω στα 10 bar πιεση, που σημαίνει ότι με τυφλό φιλτρο θα πρεπει να δείχνουν περιπου 11 με 11,5 bar ή και 12 ανάλογα με την μηχανή.

Ενας λόγος ακόμα, για να μην χρησιμοποιούμε μπουσουλες θερμοκρασιών για τις εκχυλίσεις. Παρα μόνο εάν ο άλλος εχει ακριβώς ίδιο εξοπλισμό με εμάς.

[afonic]

Γιάννη, δεν μπορώ να σου απαντήσω συνολικά για όλες τις μηχανές αλλά θα σου απαντήσω για την Classic:

1) Η πτώση θερμοκρασίας σε καλά ζεσταμένη μηχανή και με temp surfing ώστε το θερμαντικό στοιχείο να είναι ανοικτό κατά την εκχύλιση είναι πολύ πιο μικρή. Μετρημένη με θερμοστοιχείο και πολύμετρο, αν ξεκινήσω εκχύλιση περίπου 5 secs από όταν ανάψει το θερμαντικό στοιχείο η πτώση στα 50ml είναι περίπου 2 με 2.5 βαθμούς κελσίου.

2) Η μείωση της ροής δεν είναι τόσο μεγάλη. Δηλαδή μιλάμε για 2 άντε 3 secs παραπάνω για τον ίδιο όγκο και έχει να κάνει κυριώς με το ξεκίνημα της ροής που γίνεται πιο ομαλά και όχι με την ροή αυτή καθ'αυτή ενώ έχει σταθεροποιηθεί η εκχύλιση. Δηλαδή μιλάμε για επιπλέον πτώση θερμοκρασίας το πολύ 0.2 με 0.5 C.

3) Έχουμε μείωση πιθανότητας channeling που θα μπορούσε να επιρρεάσει αρκετά αρνητικά την γεύση.

4) Χωρίς να το έχω επιβεβαιώσει με επίσημο έγραφο, παντού αναφέρεται πως η πίεση των 11 bar δεν είναι για ενίσχυση της γεύσης αλλά για συμφωνία με τα standards των ESE pods, προφανώς για να ξεπεραστεί το έξτρα εμπόδιο του φίλτρου που έχουν ήδη.

5) Πέρα από την δική μου άποψη, πολλές δεκάδες κάτοχοι Gaggia Classic αναφέρουν βελτίωση της εκχύλισης αλλά και της γεύσης μετά την αλλαγή της OPV.

Επίσης με την εγκατάσταση PID πιθανότατα όλη η παραπάνω συζήτηση είναι άσκοπη.

[Y.V]

Στα PODs έτσι κι αλλιώς η εκχύλιση γίνεται με αυξημένη πίεση αφού κατα την κατασκευή τους συμπιέζονται με 40 κιλά.
Παρουσιαζουν αυξημένη υδραυλική αντίσταση επομένως αυξημενη πίεση από μια κανονική εκχύλιση στις μηχανές με παλμικες αντλίες.
Εγώ πιστευω ότι η επιλογή του στανταρ κατασκευής τους (το πάχος άλεσης, η συμπίεση του Puck και ο αριθμός οπών στο ειδικό καλαθάκι) έγινε με τέτοιο τρόπο, ώστε στις μηχανες που θα χρησιμοποιούνται, να μην χρειαστεί μετατροπή ή επαναρύθμιση.
Δεν πιστεύω δηλαδή ότι πρίν την εμφάνιση των PODs, αυτού του τύπου οι μηχανες ήταν ρυθμισμένες χαμηλώτερα.

Οσο για το channeling... μια χαρά ωραιότατο channeling μπορείς να έχεις και με τα 9 bar, εάν δεν προσέξεις τον μύλο την κατανομή και το πάτημα.

Επίσης δεν πιστεύω ότι η intrashot θερμοκρασία έχει διακύμανση μόνο 2-2,5 βαθμών στην Classic για μια εκχύλιση 30 δευτερολέπτων.(αν και αυτή ακόμη, είναι σημαντική διακύμανση)
Όπως και δεν καταλαβαίνω τι εννοείς με το: «Επίσης με την εγκατάσταση PID πιθανότατα όλη η παραπάνω συζήτηση είναι άσκοπη.»

[afonic]

Γιάννη για τα pods δεν ξέρω αν έχει δει κάποια επίσημα έγγραφα για όσα λες για τα pods. Αυξημένη πίεση πάντως πχ πάνω από 9 bar δεν γίνεται να έχουν αφού φροντίζει η OPV άρα μου φαίνεται λογικό να έχουν θέσει μια στάνταρ τιμή για να έχουν σωστή ροή και μου φαίνεται επίσης λογική η τιμή αυτή να είναι περισσότερο από 9 bar.

Στην επίσημη σελίδα τους ( http://www.eseconsortium.com/eng/index.php ) λένε:
"The machine’s fundamental technical parameters (such as the temperature and the pressure of the water used) are such to ensure that a top-quality espresso is constantly produced."

Για αυτό και τείνω να πιστεύψω αυτό που αναπαράγεται ευθέως στο διαδίκτυο, ότι δηλαδή τα 11 bar είναι το standard για τα ESE και δεν γίνεται για βελτίωση της γεύσης.

Όσο για το channeling, μείωση πιθανότητας έγραψα πριν, όχι εξάλλειψη. Επίσης από την όψη της επιφάνειας του puck φαίνεται μια κάπως καλύτερη αντιμετώπιση του από το νερό.

Για την γεύση τώρα, και σου είπα πως δεν θέλω να συγκρίνω ακόμα προσωπικά, οι περισσότεροι συμφωνούν ότι βελτιώνεται (και μιλάμε για πολλά άτομα). Εξάλλου αν και έχει σίγουρα βάση αυτό που λες, είναι σίγουρα διαφορετικά τα αποτελέσματα που δίνει η υψηλή πίεση με βαση τον καφέ. Η αύξηση της έντασης των γεύσεων δηλαδή δεν είναι σίγουρο ποιους τόνους αυξάνει για να είμαστε σίγουροι πως το τελικό αποτέλεσμα θα είναι ανώτερο για κάθε καφέ. Για παράδειγμα μόλις με ικανοποίησε Gloria estate που μου είχε φανεί πολύ κακός.

Edit: Όπως πάντα τα παραπάνω τα γράφω με επίγνωση την μικρής μου ακόμα εμπειρίας και πάνω στην κουβέντα για να βελτιώσουμε το τελικό αποτέλεσμα.

[Y.V]

Δεν προτίθεμαι να πείσω κανέναν.
Απλώς παραθέτω τις απόψεις μου και ο καθείς μπορεί να κρίνει (μελετώντας και άλλες πηγες) ώστε να υιοθετήσει ή να απορρίψει αυτά που υποστηρίζω.

Θελω απλώς να διευκρινίσω εδώ, ότι όταν αναφέρθηκα ότι η καπως αυξημένη πίεση αυξάνει την ένταση των γεύσεων, σαφώς και δεν εννούσα ότι με αυτό τον τρόπο ο καφές θα είναι ίδιος γευστικά με αυτόν που παράγεται από μία ακριβώτερη μηχανή.
Είναι ένα τρικ για να αυξήσεις την ένταση της γεύσης και να την κανεις πιό ενδιαφέρουσα, επειδή αυτη δεν είναι τοσο καθαρή και οι γεύσεις τόσο διαχωρισμένες

Καποιος με μια ακριβή μηχανή (η οποία δινει μεν καθαρότητα και διαχωρισμό) μπορεί να κρίνει ότι παίρνει «άγρια γεύση» με τα 9bar και να βρίσκει πιό ισοροπημένο τον καφέ του, στα 8,75 στά 8,5 ή ακόμα και στα 8,25 bar, ή αντιθέτως (αν και το θεωρώ σπάνιο έως απίθανο αλλά όχι και απαγορευτικό) να θέλει να αυξήσει λίγο την ένταση και να αυξήσει την πίεση στα 9,25 ή και τα 9.5 bar
Εξ άλλου τα στανταρ του εσπρεσσο μιλούν για 8 μεχρι 10 bar πίεση κατά την εκχύλιση και δεν νομίζω ότι εννοούν αρρύθμιστες μηχανες αλλα σε ποιά πίεση καθε μηχανή δίνει την καλύτερη γεύση.

Ετσι κι αλλιώς η γεύση που θα πάρουμε στο φλυτζάνι δεν εξαρταται μόνο από την μηχανή αλλα σημαντικότατο ρολο στην γεύση και όχι μονο στην ρύθμιση της εκχύλισης, παίζει και ο μύλος.